Overslaan en naar de inhoud gaan
cute-puppy

Puppy Praktijk: De zeven basistools

Een puppy in huis halen is een grote stap, en die puppy opvoeden is een heel avontuur. Wij willen je graag helpen om deze reis zo aangenaam mogelijk te maken voor jou en je viervoeter. We hebben daarom zeven belangrijke tools opgesomd die je in je rugzak moet steken voor tijdens deze avontuurlijke reis.

7 tools als handvaten voor opvoeding

1.     Zet je puppybril op en bekijk de dingen op zijn manier

2.     Fouten bestaan niet, ongewenst gedrag wel

3.     Via beloningen naar gewenst gedrag

4.     Niet reageren is soms de beste reactie

5.     Better safe than sorry!

6.     Maak het leerproces aangenaam voor jou en je pup

7.     Juiste en foute straffen

We overlopen deze tools graag één per één, zodat je volledig klaar bent om de uitdaging aan te gaan!

 

puppy-1082141_1280.jpg

1. Zet je puppybril op en bekijk dingen op zijn manier

Er zijn dingen die jij misschien heel normaal vindt, maar die je puppy totaal niet begrijpt. Vergelijk het met iemand uitnodigen uit een ander land, zoals bijvoorbeeld India. In India is het heel normaal om met de handen te eten, een grote schotel te delen en een boer te laten na het eten om te laten blijken dat het gesmaakt heeft. Die gebruiken kennen wij helemaal niet. En om dit duidelijk te maken, zit je ook nog eens met het probleem dat jullie een verschillende taal spreken. Dit is hoe het voelt voor jouw puppy.

Net zoals je dat bij een internationale gast zou doen, moet je je dus openstellen om rekening te houden met deze verschillen en in te zien dat deze verschillen een meerwaarde kunnen vormen. Een eerste en extreem belangrijke stap in jullie avontuur is dus dat u de taal van uw puppy moet leren, en uw “puppybril” moet opzetten om te zien hoe de wereld er voor hem uitziet en welke behoeftes hij heeft. 

2. Fouten bestaan niet, ongewenst gedrag wel

Van Dale definieert een fout als “een verkeerde daad”, maar wat wil dat dan juist zeggen? Fout en verkeerd zijn erg subjectieve begrippen. Wat voor één persoon fout is, kan voor de andere geen probleem vormen.

Om terug te grijpen naar het voorbeeld uit de eerste tool, kan boeren laten aan tafel voor jou als extreem onbeleefd (en dus fout) opgevat worden, maar voor de Indiër is het dat absoluut niet. Ditzelfde geldt voor jou en je pup: aan meubels kauwen of putten graven in de tuin kan voor jou heel vervelend zijn, maar voor je pup is dat niet het geval.

Daarnaast zijn fouten ook nog eens erg individueel. Denk bijvoorbeeld aan de manier waarop ouders hun kinderen opvoeden, sommige ouders vinden snoepen tijdens de week not-done, terwijl andere mensen daar geen probleem mee hebben. Het begrip “fout” is gebaseerd op persoonlijke voorkeuren over wat jij al dan niet beschouwt als gewenst of ongewenst gedrag. Het probleem blijft natuurlijk wel dat jij niet wil dat je puppy dit “ongewenst gedrag” vertoont. De beste manier om dit te vermijden is door te zorgen dat je pup deze fouten niet kan maken. Vergelijk het met “babyproofing” van een huis zoals een hekje plaatsen aan de trap en het beveiligen van stopcontacten. 

3. Via beloningen naar gewenst gedrag

Hoe kan jouw pup nu weten welk gedrag jij al dan niet gewenst of gepast vindt? Zoals we reeds vastgesteld hebben, spreken jij en je pup een andere taal en kan je dus niet gewoon even zeggen wat je verwacht. Gebruik daarom beloningen wanneer je puppy gedrag vertoont dat jij gewenst vindt. Deze beloningen zullen ervoor zorgen dat het gewenste gedrag van je puppy versterkt wordt. Zelfs al lijkt het vanzelfsprekend en banaal voor jou, zoals vanzelf in zijn mandje kruipen of buiten gaan om te plassen, is het misschien niet zo vanzelfsprekend voor je puppy. Het is belangrijk dat je bij het belonen van je puppy erbij stilstaat wat je hen geeft. Zorg ervoor dat het iets is wat je puppy op dat moment als aangenaam ervaart. Je kan hiervoor kiezen tussen intrinsieke of extrinsieke beloningen.

  • Extrinsieke beloningen zoals speelgoed, aandacht of een koekje worden vooral gebruikt wanneer je een puppy iets aanleert waar hij zelf niets bij wint, zoals naast je lopen als je buiten gaat. Belangrijk bij extrinsieke beloningen is de timing: zorg ervoor dat je de beloning geeft tijdens de gewenste handeling of vlak erna, zodat je pup het aangename gevoel van de beloning linkt aan de handeling.
  • Intrinsieke beloningen zijn beloningen die uit de pup zelf komen doordat het gedrag zelf hem een fijn gevoel bezorgt. Dit zijn uiteraard heel sterke beloningen op lange termijn, al zijn ze moeilijk te controleren.
    Let op: intrinsieke beloningen kunnen ook ongewenst gedrag versterken, als dit gedrag je pup plezier bezorgt. 

4. Niet reageren is soms de beste reactie 

Wanneer je puppy gedrag vertoont dat je niet als gewenst zou bestempelen, maar dat niemand kwaad doet, is de beste optie om dat gewoon te negeren. En met negeren bedoelen we niet wegdraaien of stoppen wat je aan het doen was, maar echt doen alsof je niet doorhebt dat je puppy iets aan het doen is. Het is namelijk niet zo dat je puppy dit doet omdat hij weet dat het niet mag, het is een deel van zijn ontdekkingstocht. Wanneer jij hem aandacht geeft door in te grijpen, kan dit het gedrag versterken, terwijl hij snel genoeg interesse zal verliezen als je niet reageert.

Als het gedrag van je puppy een gevaar vormt voor je puppy of anderen, moet je uiteraard wel ingrijpen. Doe dit te allen tijde rustig en wordt niet emotioneel, maar leidt hem af met iets waarmee hij zich kan bezighouden. Let wel op, dit is geen deel van de puppy opvoeden, maar een noodprocedure om in te grijpen in een vervelende situatie.

5. Better safe than sorry

De beste manier om een puppy ervan te weerhouden om ongewenst gedrag te vertonen, is door in te grijpen voor je puppy dit gedrag vertoont. Zoals het spreekwoord zegt, beter voorkomen dan genezen.

Zorg er dus voor dat je je puppy kent. Let op zijn gedragingen als hij op het punt staat om ongewenst gedrag te vertonen, zodat je de tekens meteen kan herkennen. Hoe beter jij je pup kent, hoe makkelijker het zal worden om ongewenst gedrag te voorkomen. Vanaf het moment dat je denkt dat hij op het punt staat om ongewenst verdrag te vertonen, grijp je in en begeleid je hem naar gewenst gedrag. Op deze manier vertoont je pup het ongewenste gedrag niet en kan je hem sturen naar het door jou gewenste gedrag, wat je dan beloont. Op deze manier zal hij het ongewenste gedrag al snel vergeten. 

6. Maak het leerproces aangenaam voor jou en je pup

Probeer jezelf eraan te herinneren dat dit hele leerproces twee richtingen uit kan: het kan een stressvolle periode worden voor jou en je viervoeter waar jullie allebei ongelukkig van worden, of je kan het beschouwen als een kans om quality time te spenderen met je hond terwijl je hem opvoedt. Beloon jezelf en je puppy als hij gewenst gedrag aanleert en geniet van de tijd samen. 

Hoe kan je nu zorgen dat je puppy dit gewenst gedrag aanleert? Er zijn enkele belangrijke dingen die je altijd in je achterhoofd moet houden:

  • De focus moet liggen op het aanleren van goed gedrag aan de hand van diervriendelijke trainingstechnieken.
  • Opvoeden gebeurt niet op een dag, je zal veel tijd en geduld nodig hebben.
  • Denk eraan dat je puppy dit proces ook in stappen doorloopt. In het begin zal hij wat hij leert nog linken aan een bepaalde context of locatie en hij zal tijd nodig hebben om te leren dat het gewenste gedrag altijd van toepassing is. Geef hem tijd om dit te leren.
  • Wees realistisch in wat je je puppy aanleert en ga voor dingen die binnen zijn mogelijkheden liggen.

7. Juiste en foute straffen

Wanneer je een puppy in huis haalt, is dat even nieuw voor hem als voor jou. Hij probeert gewoon te geraken aan jouw huis, jouw gewoontes en jouw regels, en dat kan tijd vragen.

Probeer dus niet elke keer als je pup ongewenst gedrag vertoont “Nee!” of iets dergelijks te roepen. Het zal heel verwarrend worden voor je puppy en hij zal waarschijnlijk bang worden. Willen we daarmee zeggen dat je je puppy nooit mag straffen? Absoluut niet, straffen kan erg effectief zien. We proberen je alleen attent te maken van de juiste manier van straffen.

De bedoeling van een straf is om ervoor te zorgen dat ongewenst gedrag stopt en niet of zo weinig mogelijk herhaald wordt doordat de pup leert uit de gevolgen van zijn acties. Wij raden hiervoor negatieve straffen aan. Negatieve straffen zijn straffen waarbij je leuke dingen wegneemt van de puppy zoals een koekje of een bal, of hem laat merken dat zijn acties hem het tegenovergestelde effect opleveren van wat hij hoopt. Positieve straffen zijn straffen waarbij onaangename dingen gebruikt worden, zoals roepen tegen je pup of hem een tik op zijn neus geven. Probeer altijd positieve straffen te vermijden en negatieve straffen toe te passen in de plaats.

Wij hopen dat je met deze tips perfect voorbereid bent om je viervoeter op te voeden en er het beste van te maken voor jullie allebei! Geniet ervan!

Deze adviezen worden geschreven door gedragstherapeut dr. ir. Joke Monteny. Zij geeft, samen met de gedragsbegeleiders van WelloPet, op regelmatige basis een lezing of een lessenreeks Puppy Coaching & Opvoeding. Alle andere cases en onderwerpen vind je bij onze blogs onder de gezamenlijke titel 'Puppy Praktijk'.

Ontdek alle lezingen, lessen en workshops >>

Blijf op de hoogte van de komende lessenreeks Puppy Coaching: meld je hier aan!

medical icon
Alle diergeneeskundige zorgen en producten worden geleverd door erkende en onafhankelijke dierenartsen