Overslaan en naar de inhoud gaan
Hond ligt in mand

Castratie bij honden

Castratie of sterilisatie: de toekomst van uw hond ligt in uw handen

Iedereen die een hond heeft, zal vroeg of laat een beslissing moeten nemen over diens vruchtbaarheid: we bedoelen dan castratie bij honden en sterilisatie bij honden. Als je niet wilt fokken met je hond en als een occasioneel nest vol pups, hoe schattig ook, niets voor jou is en je er ook niemand wilt mee opzadelen, dan is het aangeraden ervoor te zorgen dat je hond onvruchtbaar wordt gemaakt.

Castreren is in dat geval aan te bevelen. Castratie heeft in vergelijking met andere anticonceptiemethoden een aantal voordelen, maar er zijn ook nadelen. De informatie in dit artikel kan je helpen een weloverwogen beslissing te nemen.

Castratie is een chirurgische ingreep die wordt uitgevoerd bij zowel reuen als teven met als doel de hond blijvend onvruchtbaar te maken. Castratie gebeurt onder volledige narcose en is definitief en onomkeerbaar. Wanneer de hond na de operatie goed wakker is, mag hij alweer naar huis.

(*) Technisch is castratie het "verwijderen" van vruchtbaarheidsorganen, en sterilisatie het "onbruikbaar" maken van vruchtbaarheidsorganen. Echter, doorgaans wordt met castratie de ingreep bij mannelijke dieren, en bij sterilisatie de ingreep bij vrouwelijke dieren, bedoeld.

Reu

Castratie bij reuen wordt toegepast in geval van medische problemen zoals teelbalkanker, prostaatproblemen en perianale hernia (verzwakt spierweefsel aan de anus waardoor darmen of blaas gaan uitstulpen) of perianale tumoren (rond de anus).

Maar reuen worden ook vaak gecastreerd omwille van karakterproblemen en ongewenst gedrag. Als gevolg van geslachtshormonen worden ze vaak agressief of dominant, of ze breken uit wanneer ze een loopse teef ruiken. Ook beentje rijden, niet willen eten of plassen tegen willekeurige objecten doen zich dan vaak voor. Controleer vooraf wel goed of de gedragsproblemen geen andere oorzaak hebben. 

Teefje

Teven worden in de meeste gevallen gecastreerd om loopsheid en zwangerschap te voorkomen, maar ook omwille van belangrijke medische voordelen zoals het vermijden van kankertumoren.

 blij teefje waarvoor kan beslist worden castratie te ondergaan

Hoe verloopt castratie bij honden?

Bij castratie van reuen worden de teelballen chirurgisch verwijderd om de productie van het mannelijk geslachtshormoon testosteron stop te zetten. De reu kan dan geen zaadcellen of geslachtshormonen meer produceren en is onvruchtbaar. Het ontbreken van deze hormonen veroorzaakt echter wel karakteriële gedragswijzigingen

Bij castratie van teven worden de eierstokken verwijderd. Tijdens de operatie wordt tegelijk de baarmoeder gecontroleerd op mogelijke afwijkingen. Als die er zijn, wordt de baarmoeder eveneens verwijderd. 

Na castratie is een teef onmiddellijk onvruchtbaar. Bij een reu is dat pas na een paar dagen omdat er nog vruchtbaar sperma in de prostaat en de zaadleiders kan zitten. Laat je reu dus niet meteen vrij rondlopen na zijn castratie. 

Castratie versus sterilisatie

Castratie wordt vaak verward met sterilisatie. Beide ingrepen worden bij zowel reuen als teven aangewend om de hond onvruchtbaar te maken, maar de ingrepen verschillen wel degelijk. Bij sterilisatie worden de zaadleiders (reu) of de eileiders (teef) afgebonden. Castratie gaat een stap verder: bij reuen worden de teelballen verwijderd en bij teven de eierstokken en eventueel ook de baarmoeder. Sterilisatie is dus minder ingrijpend dan castratie en brengt geen karakteriële gedragsveranderingen teweeg omdat de productie van geslachtshormonen niet wordt stopgezet. 

Opgelet: in het dagelijkse taalgebruik gebruikt men de termen sterilisatie en castratie door elkaar om behandeling bij respectievelijk teefje dan wel reu aan te duiden!

Voordelen en nadelen van castratie

Bij de reu

Eenmaal gecastreerd, reageert een reu niet meer op loopse teven. Hij krijgt geen voorhuidontsteking meer en het markeren met urine neemt sterk af. Hij loopt ook aanzienlijk minder risico op vergroting en ontsteking van de prostaat. Soms worden reuen na castratie aanhankelijker

Gecastreerde reuen hebben een verhoogd risico op incontinentie, de mate waarin is afhankelijk van ras en leeftijd. Grote hondenrassen zijn er gevoeliger aan dan kleine en hoe jonger de reu, hoe groter het risico op incontinentie. Incontinentie is voor het leven, medicijnen kunnen alleen de problemen helpen verminderen.

Bij sommige rassen kan de structuur van de vacht veranderen. 

Bij de teef

Teven worden meestal gecastreerd om loopsheid en zwangerschap te voorkomen, maar ook omwille van belangrijke medische voordelen. Na de castratie krijgt een teef namelijk geen baarmoederontstekingen (pyometra) meer en het risico op melkkliertumoren neemt sterk af. Gecastreerde teven krijgen ook minder vaak suikerziekte en schijndracht komt niet meer voor, behalve misschien nog een enkele keer vlak na de operatie. Ze zullen nooit (meer) loops worden en dus ook geen periodiek bloedverlies hebben. Uit onderzoeken blijkt dat hoe vroeger een teef wordt gecastreerd, hoe minder kans er is op melkkliertumoren op oudere leeftijd.

Het gedrag of karakter van teven verandert weinig na castratie, maar de verandering is minder voorspelbaar dan bij reuen. Sommige teven worden rustiger, andere juist dominanter.

Bij teven van bepaalde rassen kan de structuur van de vacht veranderen. Ze krijgen dan een zogenaamde puppycoat.

Bij sommige rassen (Boxer, Dobermann, Old English Sheepdog, Weimaraner, Bouvier, Ierse Setter en Dwergpoedel) is er een verhoogde kans op lichte incontinentie waarbij er een klein plasje urine achterblijft op de plaats waar de hond heeft gelegen. Deze vorm van incontinentie is meestal goed te behandelen met medicatie.

Zowel reuen als teven krijgen na castratie gemakkelijker te kampen met overgewicht. Door het stopzetten van de hormoonproductie vertraagt het metabolisme waardoor de energiebehoefte van het dier vermindert. Een gecastreerde hond heeft 10 tot 20 procent minder energie nodig. Hou je hier rekening mee en pas je de hoeveelheid voeding aan of schakel je over op speciale voeding voor gecastreerde honden (zelfde volume maar minder voedingswaarde), dan loopt je hond weinig risico op overgewicht. Lees meer over obesitas bij honden.

hond castratie

Op welke leeftijd castreren?

De leeftijd waarop je je hond best laat castreren is afhankelijk van het geslacht

  • Een teef heeft het meeste voordeel voor haar gezondheid als ze wordt gecastreerd voor ze geslachtsrijp is. Ze loopt dan het minst kans op de ontwikkeling van melkkliertumoren. Een teef is voor het eerst loops (geslachtsrijp) tussen zes en achttien maanden. Dit betekent dat een castratie best plaatsvindt als de teef rond de vijf – zes maanden oud is. Eerder kan ook, er zijn geen nadelige gevolgen bij sterilisatie op zeer jonge leeftijd. Eerst een nest krijgen en dan pas gecastreerd worden, levert voor een teef geen bijkomende gezondheidsvoordelen op. 
  • Een reu is geslachtsrijp op de leeftijd van zeven tot acht maanden. Je kunt hem beter daarvoor laten castreren, zo tussen drie en vijf maanden. Dat is net voordat hij zijn poot begint op te heffen bij het plassen. Een castratie op latere leeftijd kan nog altijd, bijvoorbeeld bij oudere reuen met prostaatproblemen, het houdt geen bijkomende gezondheidsrisico’s of -voordelen in.

Alternatieven

Twee alternatieven voor castratie of sterilisatie bij teven zijn de pil (hormoontablet) en de prikpil (hormooninjectie). De pil in tabletvorm is alleen geschikt om de loopsheid korte tijd uit te stellen. Je geeft je teef dan dagelijks een anticonceptiepil gedurende de periode waarin je niet wilt dat ze loops wordt. Met de prikpil kun je loopsheid voor langere tijd uitstellen. Je teef krijgt de hormonen dan toegediend via een of meer injecties. De eerste injectie wordt gegeven drie maanden na haar eerste loopsheid, de volgende telkens na vijf maanden en dat voor de hele periode dat je niet wilt dat ze vruchtbaar is. De prikpil heeft op termijn wel zeer nadelige effecten op de gezondheid van je hond, vooral dan een aanzienlijk verhoogde kans op baarmoederontsteking en melkkliergezwellen. 

Het alternatief voor chirurgische castratie of sterilisatie bij reuen is chemische castratie. De reu krijgt dan een stof toegediend die de productie van het mannelijk geslachtshormoon testosteron onderdrukt. Dat gebeurt met een injectie of via een implantaat. Een injectie heeft een werking van vier weken en is daardoor alleen geschikt om je hond voor korte tijd onvruchtbaar te maken. Een implantaat bevat meer werkzame stof die over een periode van zes tot twaalf maanden geleidelijk wordt afgegeven. In die periode is de reu onvruchtbaar. Deze alternatieven geven een goed idee van het effect dat castratie zou hebben op het gedrag van de reu.

Is het beter om mijn teef voorgaand aan de operatie een nestje te laten krijgen?

Absoluut niet! Dit is een hardnekkig vooroordeel.
Er wordt vaak gezegd dat het beter is voor een teef om eerst een nestje te krijgen voordat zij wordt gecastreerd, maar het is juist beter om een teef op jonge leeftijd te laten castreren.

Wat kost een castratie, sterilisatie, en hoe gaat dit in zijn werk?

Hier kan je alle informatie over castratie en sterilisatie bij WelloPet nalezen.
Nog informatie nodig? Stel gerust jouw vragen over castratie of sterilisatie aan onze dierenartsen.

 

Maak een afspraak met onze dierenarts

Meer lezen?
castratie en sterilisatie bij katten
chemische castratie bij de reu

medical icon
Alle diergeneeskundige zorgen en producten worden geleverd door erkende en onafhankelijke dierenartsen